प्रतिकूल अंकगणितबीच पाँचौं जितको खोजीमा जनार्दन

२०१९ वैशाखमा रुकुमको सेरीगाउँमा जन्मिएका जनार्दन शर्मा राजनीतिमा पूर्णकालीन हुनुअघि सरकारी जेटीए थिए । २०५२ सालमा नेकपा (माओवादी)ले सत्ताविरुद्ध सशस्त्र संघर्ष थालेपछि उनी पनि त्यसमा सामेल भए, जहाँ उनलाई ‘प्रभाकर’ नामले बढी चिनियो ।

शर्मा २०५२ पछि १० वर्ष माओवादीको डेपुटी कमाण्डर भएर लडे, पार्टी शान्ति प्रक्रियामा आएपछि ऊर्जामन्त्री बनेका उनले १८ घण्टे लोडसेडिङ अन्त्य गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेले । उनले अर्थमन्त्री र गृहमन्त्रीको जिम्मेवारी पनि पाए । अर्थमन्त्री हुँदा भने गभर्नर हटाउनेदेखि बजेट निर्माणको क्रममा बाहिरियालाई बोलाएर करका दर र बजेटका केही बुँदा हेरफेर गरेको आरोप लाग्यो । प्रतिपक्षी दलले संसदीय छानबिन समितिको माग गर्दै राजीनामा मागेपछि उनले बाटो फुकाइदिए । संसदीय छानबिनमा अनधिकृत व्यक्ति संलग्न भएको कुनै प्रमाण फेला नपारेपछि उनी पुन: अर्थ मन्त्रालय फर्किए ।

२०७९ सालको चुनावमा नेपाली कांग्रेस र तत्कालीन एकीकृत समाजवादी समेतको सहयोगमा उनले माओवादी केन्द्रबाट संसदीय निर्वाचनमा ह्याट्रिक गरेका थिए । उनले ३९ हजार ५४९ मत ल्याउँदा निकटतम् प्रतिस्पर्धी एमालेका नन्दराम देवकोटा १२ हजार ९६१ मतमा खुम्चिएका थिए ।

जेनजी आन्दोलनपछि फेरिएको परिस्थितिमा आगामी २१ फागुनमा हुन लागेको प्रतिनिधिसभा सदस्य तर्फको प्रत्यक्ष निर्वाचनमा पनि उनी उम्मेदवार छन् । तर, दल बदलिएको छ ।

माओवादी केन्द्रमा नेतृत्व परिवर्तनको बहस चलाइरहेका शर्मा जेनजी आन्दोलनपछि माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादीलगायतका १२ दलबीच भएको एकता प्रक्रियामा सहभागी भएनन् । बरु, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) नामको अर्को दल गठनमा सक्रिय भए । उनी सो दलको शीर्ष तहमा भने छैनन । उम्मेदवार भने त्यही दलबाट भएका हुन् ।

माओवादीको केन्द्रीय आधार इलाका मानिने रुकुमपश्चिम जनार्दनले चुनाव लड्दै आएको निर्वाचन क्षेत्र हो । तर, यसपटक उनलाई सहज भने छैन । २०७४ मा उनी नेकपा एमालेसँग तालमेलमा वाम गठबन्धनका उम्मेदवार थिए । त्यसैले सहज जित भयो । २०७९ मा माओवादी, नेपाली कांग्रेस, नेकपा एकीकृत समाजवादीलगायत पाँच दलीय गठबन्धनका उनी साझा उम्मेदवार थिए । यसबेला पनि उनले सहजै जित निकाले ।

नयाँ पार्टी र कमजोर संगठन त छँदैछ, हिजो चुनाव जिताउन मरिमेटेर लाग्नेहरू अहिले शर्माका प्रतिस्पर्धी बनेका छन् ।

यही परिस्थिति बुझेर उनले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीमार्फत् एमालेसँग तालमेलको सम्झौता गरेका छन् । तर, यो सम्झौतामा एमालेको स्थानीय कमिटीले असन्तुष्टि मात्र जनाएको छैन, अस्वीकार पनि गरेको छ ।

यो क्षेत्रमा तत्कालीन माओवादी, एकीकृत समाजवादीलगायतका दल मिलेर बनेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीले गोपाल शर्मालाई उम्मेदवार बनाएको छ । गोपाल जनार्दनकै पारिवारिक निकटता भएको व्यक्ति हुन् ।

२०६४ को संविधानसभा निर्वाचनमा रुकुमको क्षेत्र नं. २ बाट जितेपछि शर्मा पहिलोपटक मन्त्री बनेका थिए ।

राजनीतिक पृष्ठभूमि

पञ्चायतविरोधी जनआन्दोलन उत्कर्षमा पुगेका बेला २४ चैत २०४६ मा केही युवक दरबारमार्गमा रहेको राजा महेन्द्रको सालिकमाथि चढे । तीमध्ये एक थिए– जनार्दन शर्मा । त्यसबेला प्रहरीको गोलीबाट जोगिनेमध्ये पनि उनी परे ।

त्यस घटनापछि रुकुम फर्केका उनले जेटीएको जागिर सुरु गरेका थिए । तर, पहिल्यैबाट कम्युनिस्ट राजनीतिमा तानिएका उनी २०५२ मा माओवादीको सशस्त्र संघर्षमा लागेर भूमिगत भए । त्यसक्रममा उनले धेरै वटा साना–ठूला युद्धको नेतृत्व गरे । केहीमा सफल र केहीमा असफल भए ।

माओवादीको गण्डक क्षेत्रको सैन्य नेतृत्व गरेका शर्मा पार्टीको सेती–महाकाली इञ्चार्जको जिम्मेवारीमा पनि रहे । उनले ‘सैन्य दर्शन’ नामक पुस्तक समेत लेखेका छन् ।

उनका पिता स्कन्द शर्मा रुकुममा कम्युनिस्ट फैलाउने नेतामध्ये एक थिए । स्कन्द शर्माका ६ सन्तानमध्ये सबै माओवादीको युद्धमा सामेल भए । तीमध्येका जेठा जनार्दन शर्माले सहज, नरमसँगै खरो नेताको परिचय बनाएका छन् ।

उनले गृहजिल्लामा गरेका काममध्ये ‘उज्यालो रुकुम’ अभियान उल्लेख्य छ । यो अभियान अन्तर्गत सौर्य ऊर्जा र साना जलविद्युत् आयोजनामार्फत घर–घरमा बिजुली पुगेको छ ।

अनुकूलता :

रुकुम उनको गृहजिल्ला मात्र होइन, सशस्त्र संघर्षको केन्द्रीय आधार इलाका हो, जुन संघर्षमा प्रभाकरको उल्लेख्य भूमिका रह्यो । राजनीतिमा पारिवारिक योगदान, विभिन्न समयमा मन्त्री हुँदा गरेका विकास निर्माणका काम, उज्यालो रुकुम अभियानले जनार्दनलाई बलियो उम्मेदवार बनाएको छ ।

प्रतिकूलता :

निर्वाचनको मुखैमा पार्टी परित्याग गर्दा लामो समय आफूनिकट रहेर काम गरेकाहरू नै पनि असन्तुष्ट छन् ।