लोडसेडिङ अन्त्यको जस लिँदै चुनावी परीक्षामा
कार्यकारी निर्देशक हुँदा तत्कालीन सरकासँग उनको विवाद चुलिएको थियो । उनलाई हटाएर हितेन्द्रदेव शाक्यलाई कार्यकारी निर्देशक बनाइएको थियो ।
प्राविधिक दक्षता, व्यवस्थापकीय अनुभव र परिणाम देखाएर विश्वास जितेका घिसिङका लागि अब राजनीतिको अर्को परीक्षा बनेको छ ।
०००
काठमाडौं– ३ मा उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङले प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि उम्मेदवारी दिएका छन् । तीन दशकभन्दा बढी समय विद्युत् क्षेत्रमा बिताएका घिसिङ अहिले सक्रिय राजनीतिमा होमिएका छन् ।
रामेछाप जिल्लाको दुर्गम बेथान गाउँमा २०२७ मंसिर १० गते किसान परिवारमा जन्मिएका हुन्, उनी । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर अध्ययन पूरा गरेका घिसिङ हाल काठमाडौं महानगरपालिका बौद्धमा बसोबास गर्छन् । ‘२०औँ वर्ष भयो यही क्षेत्रमा बसोबास गरेको,’ उनले भने ।
लोडसेडिङ अन्त्य भएपछि उनी चर्चामा आएका हुन् । उनी २०५१ सालमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा इन्जिनियरका रूपमा सेवा प्रवेश गरेका हुन् । प्राधिकरणमा ३० वर्षभन्दा बढी समय काम गरेका उनी दुई कार्यकाल कार्यकारी निर्देशक बने । चिलिमे जलविद्युत् कम्पनीको प्रबन्ध निर्देशकका रूपमा सफल भएका थिए, उनी ।
दैनिक १८ घण्टासम्मको लोडसेडिङ अन्त्य गर्दै उनले ‘उज्यालो नेपाल’ अभियानको नेतृत्व गरे । घाटामा रहेको प्राधिकरणलाई नाफामा पुर्याएको दाबी उनको छ । तर कतिपयले आलोचना पनि गरेका छन् ।
घिसिङ निवर्तमान ऊर्जा मन्त्री तथा उज्यालो पार्टीका अध्यक्ष हुन् । निर्वाचनमा सहभागी हुन उनले ऊर्जा मन्त्रीबाट राजीनामा दिएका हुन् । प्रशासनिक र प्राविधिक पृष्ठभूमिबाट आएका घिसिङ राजनीतिमा पनि परिणाममुखी नेतृत्व दिन सकिने दाबी गर्छन् ।
‘मेरो उम्मेदवारी सुशासन र सामाजिक न्यायको लागि हो । देशलाई समृद्ध बनाउन हो,’ उनी भन्छन्, ‘क्षेत्र नम्बर ३ लाई मैले बुझेको छु । यहाँको विकास गर्न मैले उम्मेदवारी दिएको हुँ।’
कार्यकारी निर्देशक हुँदा तत्कालीन सरकारसँग उनको विवाद चुलिएको थियो । उनलाई हटाएर हितेन्द्रदेव शाक्यलाई कार्यकारी निर्देशक बनाइएको थियो ।
प्राविधिक दक्षता, व्यवस्थापकीय अनुभव र परिणाम देखाएर विश्वास जितेका घिसिङका लागि अब राजनीतिको अर्को परीक्षा बनेको छ ।
लोडसेडिङ अन्त्य गरेर आम नागरिकको जीवन उज्यालो बनाएका उनले राजनीतिमार्फत शासन प्रणाली पनि उज्यालो बनाउने सपना देखेका छन् । तर यसका लागि चुनाव जित्ने चुनौती छ । यो क्षेत्रमा २४ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् ।
२०७९ को चुनावमा काठमाडौं–३ मा कांग्रेसकै सन्तोष चालिसेले जित हात पारेका थिए । त्यसबेला चालिसेले १५ हजार १५८ मत ल्याएका थिए ।
त्यसैगरी, एमालेका तत्कालीन उम्मेदवार कृष्णबहादुर राईले ११ हजार १९६ र रास्वपाका दुर्गाविक्रम थापाले ५ हजार ८६५ मत ल्याएका थिए । राप्रपाका गणेश गिरीले २ हजार ५११ मत ल्याएका थिए । क्षेत्र नम्बर ३ मा ४८ हजार ४८९ जना मतदाता छन् ।
अनुकूलता
- लोडसेडिङ अन्त्यको जस
- प्राविधिक र व्यवस्थापकीय दक्षता
- वैकल्पिक राजनीतिको लहर
प्रतिकूलता
- प्रत्यक्ष चुनावी अनुभवको अभाव
- पदमा हुँदा गरेका विवादित गतिविधि
- कडा प्रतिस्पर्धा र मत विभाजन भइरहने क्षेत्र
राजनीतिक स्वभाव र शैली
नतिजामुखी
भाषण भन्दा काममा विश्वास गर्ने। १८ घण्टे लोडसेडिङ अन्त्य गरेर र घाटाको संस्थालाई नाफामा लगेर आफूलाई प्रमाणित गरिसकेका।
व्यवस्थापकीय कौशल
इन्जिनियरिङ र व्यवस्थापन दुवैको ज्ञान भएकाले उनको कार्यशैली 'सिस्टम' बसाल्ने खालको छ। चिलिमे जलविद्युत र प्राधिकरणमा उनको सफल व्यवस्थापन यसको उदाहरण हो।
लोकप्रियतावादी
जनताको सेन्टिमेन्ट (उज्यालो नेपाल) लाई क्यास गर्न सक्ने, तर त्यसलाई कामले पुष्टि पनि गर्ने।
विद्रोही स्वभाव
सरकारी सेवामा रहँदा पनि राजनीतिक नेतृत्व र ट्रेड युनियनसँग नडराई काम गरेको इतिहास। अहिले आफ्नै पार्टी खोलेर ठूला दललाई चुनौती दिनु यसैको निरन्तरता हो।
चुनावी इतिहास
| निर्वाचन | क्षेत्र | प्रतिस्पर्धी | प्रतिस्पर्धी मत | प्राप्त मत | मतान्तर | नतिजा |
|---|---|---|---|---|---|---|
| २०८२ साल | काठमाडौं-३ | पहिलो निर्वाचन |
राजनीतिक टाइमलाइन
पेशागत यात्रा
नेपाल विद्युत प्राधिकरणमा सातौं तहको इन्जिनियरबाट सेवा प्रवेश। २०१० को दशक: चिलिमे जलविद्युत कम्पनीको प्रबन्ध निर्देशक। स्थानीयलाई सेयर दिएर र आयोजना समयमै सम्पन्न गरेर चर्चामा।
लोडसेडिङ अन्त्य
नेपाल विद्युत प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशक नियुक्त। तिहारको दिनबाट काठमाडौंमा लोडसेडिङ अन्त्यको घोषणा।
प्राधिकरणबाट बहिर्गमन
४ वर्षे कार्यकाल पूरा गरी बहिर्गमन। सरकारले पुन: नियुक्ति नगर्दा सडकमा प्रदर्शन। २०७८ (साउन): शेरबहादुर देउवा सरकारद्वारा पुनः कार्यकारी निर्देशकमा नियुक्ति।
प्रत्यक्ष राजनीतिमा
जेनजी विद्रोहपछि बनेको अन्तरिम सरकारको मन्त्री पदबाट राजीनामा दिई 'उज्यालो नेपाल पार्टी' गठन र काठमाडौं–३ बाट उम्मेदवारी।
कुलमान घिसिङ को उम्मेदवारि कस्तो लागयो ?



