११ वर्ष भूमिगत, पाँच प्रतिस्पर्धामा तीन जित
नेकपा (एमाले)को ११औं महाधिवेशनबाट सर्वाधिक मत पाएर केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित प्रदीप ज्ञवाली बौद्धिक नेताको रूपमा परिचित छन् । उनी २०१९ सालमा बलेटक्सारमा जन्मिएका हुन् ।
राजनीतिक वातावरणमा हुर्किएका ज्ञवालीको औपचारिक राजनीति २०३० सालमा अखिल नेपाल क्रान्तिकारी विद्यार्थी संघको प्रारम्भिक कमिटीबाट शुरू भयो । २०३४ सालमा कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता लिए । राजनीतिक आन्दोलनका क्रममा ११ वर्ष भूमिगत भए ।
१५ वर्षको उमेरदेखि भूमिगत राजनीतिमा संलग्न भए । २०३४ सालमा नेकपा (माले)को गुल्मी–पाल्पा जिल्ला कमिटीको सदस्य, २०४६ मा गुल्मी–अर्घाखाँची जिल्ला कमिटी सचिव र त्यसको पाँच वर्षपछि लुम्बिनी अञ्चल कमिटी सदस्यको जिम्मेवारी पाए ।
२०५४ मा नेपालगन्जमा सम्पन्न छैटौं महाधिवेशनबाट केन्द्रीय कमिटी सदस्य निर्वाचित भएका ज्ञवाली आठौं महाधिवेशनपछि पोलिटव्यूरो सदस्य बने । २०७१ मा सम्पन्न नवौं महाधिवेशनबाट सचिव र दशौं महाधिवेशनबाट उपमहासचिव बने । एघारौं महाधिवेशनमा महासचिवको उम्मेदवार बन्ने चाहना आन्तरिक समीकरणले गर्दा पूरा हुन सकेन, केन्द्रीय सदस्यमा उठेर विजयी भए ।
दुई वर्ष शिक्षण पेशा अँगालेका ज्ञवाली २०६३ सालमा पर्यटन र २०७४ मा परराष्ट्र मन्त्री बने । उनका उपन्यास, कथा संग्रह, कविता संग्रह, निबन्ध, समालोचना प्रकाशित छन् ।
संसदीय निर्वाचनमा उनको लामो अनुभव छ । २०५६, २०६४, २०७०, २०७४ र २०७९ का आम निर्वाचनहरूमा गुल्मी क्षेत्र नम्बर–२ बाट उम्मेदवारी दिए । त्यसमध्ये २०५६, २०६४ र २०७४ को चुनाव उनले जिते । २०६४ र २०७४ मा उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका डा. चन्द्र भण्डारी थिए ।
२०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन र २०७९ को संसदीय निर्वाचनमा तिनै डा. भण्डारीसँग पराजित भए । २०७९ मा भण्डारीले ३३ हजार ७४४ मत पाउँदा ज्ञवालीले ३२ हजार १५२ ल्याएका थिए ।
ज्ञवालीले यसपटक कांग्रेसका डा. चन्द्र भण्डारी, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सुदर्शन बराल, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सागर ढकाल लगायतसँग प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।
Battleground Analysis
अनुकूलता
- विकासको जस: परराष्ट्र मन्त्री हुँदा गुल्मीमा ल्याएका सडक (मदन भण्डारी राजमार्ग), पुल र शैक्षिक पूर्वाधारका योजना।
- संगठन: एमालेको सुदृढ संगठन र 'लोयल भोट बैंक'।
- छवि: पार्टीभित्र र बाहिरका विवादमा कम मुछिएको 'मिस्टर क्लिन' को छवि।
प्रतिकूलता
- एन्टी-इन्कम्बेन्सी: ३० वर्षदेखि एउटै अनुहार राजनीतिमा रहँदा मतदातामा देखिने वितृष्णा।
- भोट कटौती: सुदर्शन बरालले कम्युनिष्ट भोट र सागर ढकालले 'पढेलेखेका युवा' को भोट काट्दा ज्ञवालीलाई नै बढी क्षति हुन सक्ने जोखिम।
राजनीतिक स्वभाव र शैली
पार्टीको 'ब्रेन'
एमालेभित्रका मुख्य वैचारिक नेता । दस्तावेज लेखन र नीति निर्माणमा उनको भूमिका सधैं निर्णायक हुन्छ।
शालीनता
संसदमा होस् वा सार्वजनिक मञ्चमा, विपक्षीलाई गालीगलौज नगरी तार्किक र नम्र रूपमा आलोचना गर्ने शैली। यही कारण उहाँलाई विपक्षी दलका कार्यकर्ताले पनि सम्मान गर्छन्।
साहित्यिक व्यक्तित्व
राजनीतिज्ञ मात्र नभई स्थापित साहित्यकार (उपन्यास, निबन्ध, कविता लेखक)। उनको भाषण र लेखमा साहित्यिक चेत र गहिराइ पाइन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति
परराष्ट्र मन्त्री हुँदा सन्तुलित परराष्ट्र नीति अभ्यास गरेको र 'सगरमाथा संवाद' जस्ता अवधारणा अघि सारेको जस।
चुनावी इतिहास
| निर्वाचन | क्षेत्र | प्रतिस्पर्धी | प्रतिस्पर्धी मत | प्राप्त मत | मतान्तर | नतिजा |
|---|---|---|---|---|---|---|
| २०५६ | गुल्मी-२ | २४३४५ |
|
|||
| २०६४ | गुल्मी-२ | डा. चन्द्र भण्डारी | २११०१ | २३,२५३ | २१५२ |
|
| २०७० | गुल्मी-२ | डा. चन्द्र भण्डारी | २१,१८९ | १८६८१ | २५०८ | पराजित |
| २०७४ | गुल्मी-१ | डा. चन्द्र भण्डारी | ३०२५६ | ३७८१४ | ७५५८ |
|
| २०७९ | गुल्मी-१ | डा. चन्द्र भण्डारी | ३३७४४ | ३२१५२ | १५९२ | पराजित |
राजनीतिक टाइमलाइन
विद्यार्थी राजनीति
अखिल नेपाल क्रान्तिकारी विद्यार्थी संघबाट राजनीति आरम्भ।
भूमिगत जीवन
कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता। भूमिगत जीवन सुरु (१५ वर्षको उमेरमा)। २०३४ - २०४६: ११ वर्ष भूमिगत जीवन। गुल्मी-पाल्पा कमिटी सदस्य हुँदै सचिवसम्म।
२०५४: एमालेको छैटौं महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य। २०५६: गुल्मी–२ बाट निर्वाचित (पहिलो संसदीय जित)।
पर्यटन मन्त्री
पर्यटन मन्त्री (शान्ति प्रक्रिया लगत्तै)।
पार्टी पदाधिकारीमा
(नवौं महाधिवेशन): पार्टी सचिव निर्वाचित।
परराष्ट्र मन्त्री
परराष्ट्र मन्त्री (केपी ओली सरकारमा)।
उपमहासचिव निर्वाचित
(दशौं महाधिवेशन): पार्टी उपमहासचिव।
चुनावमा पराजित, पार्टीमा पछाडि
२०७९: गुल्मी–१ मा डा. चन्द्र भण्डारीसँग पराजित। २०८२ सालमा भएको एघारौं महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित ।
प्रदीपकुमार ज्ञवालीको उम्मेदवारि कस्तो लागयो ?

