जन्मेको भूगोलमा पहिलो पटक चुनावी प्रतिस्पर्धा

पटकपटक मन्त्री र समानुपातिक सांसद बनेका डा. महतले अहलेसम्म प्रत्यक्ष निर्वाचन भने जितेका छैनन् । यसअघि काठमाडौं-५ बाट पराजित महत पहिलो पटक आफू जन्मेको भूगोलमै चुनाव लड्न पुगेका छन् ।

०००

नेपाली कांग्रेसका नेता डा. प्रकाशशरण महत जन्मेको भूगोलमा पहिलो पटक चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । विगतमा प्रत्यक्ष चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्दा काठमाडौं–५ रोज्दै आएका महत यस पटक आफ्नै गृहजिल्ला नुवाकोट–१ को उम्मेदवार बनेका छन् ।

यो त्यही क्षेत्र हो, जहाँ उनका सहोदर दाजु डा. रामशरण महत निर्वाचित हुँदै आएका थिए ।
नुवाकोटको पञ्चकन्या गाउँपालिका–२ कविलासमा २०१६ साल कात्तिक १९ गते जन्मिएका महत हालको बसोबास गर्ने स्थान काठमाडौं रहेको छ । कांग्रेसमा सहमहामन्त्री तथा प्रवक्ता भूमिका निर्वाह गरिसकेका महत पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा निकट रहेर पार्टीमा सक्रिय थिए ।

पूर्वमन्त्री महत कांग्रेस निकट विद्यार्थी संगठनमा क्रियाशील रहेर पार्टी राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए । नेविसंघमा आवद्द रहँदा २०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलन र २०३७ सालको जनमत संग्रहमा परिवर्तनको पक्षमा सडक आन्दोलन गरेका थिए ।
डा. महत २०३६ सालमा नेविसंघको केन्द्रीय सदस्य बने । २०३९ देखि २०४४ सालसम्म नेविसंघको महामन्त्री भए ।

नेविसंघ अध्यक्षको आकांक्षी रहेका उनी उक्त पदमा पुग्ने अवस्था नबनेपछि अध्ययनका लागि अमेरिका गएका थिए । अमेरिकाबाट विद्यावारिधि सकेपछि उनी २०५४ सालमा नेपाल फर्के । अमेरिकाबाट फर्केपछि उनलाई पार्टीले आर्थिक नीति निर्माण समितिमा काम गर्ने अवसर दियो ।

२०५९ सालमा कांग्रेस विभाजित हुँदा उनी पूर्वसभापति देउवाले नेतृत्व गरेको कांग्रेस (प्रजातान्त्रिक) तिर लागे । कांग्रेस विभाजित भएसँगै पार्टीको केन्द्रीय समितिमा पुग्ने अवस्था बन्यो ।
डा. महतको संसदीय भूमिका २०६३ सालदेखि प्रारम्भ भएको थियो । तत्कालीन अन्तरिम व्यवस्थापिकाको सदस्य रहेका उनी संविधानसभा सदस्यमा दुवै पटक समानुपातिकबाट सभासद् बने ।

दोस्रो संविधानसभाको संविधान मस्यौदा समितिको सदस्यको भूमिका निर्वाह गरेका महतले संसदीय समितिमा राज्य व्यवस्था समिति र संसदीय विशेष सुनुवाइ समितिमा रहेरसमेत काम गरेका छन् ।
महतले विगतमा परराष्ट्र राज्यमन्त्री, ऊर्जा मन्त्री, परराष्ट्र मन्त्री र अर्थ मन्त्रीको रूपमा काम गरेका छन् । २०५८ चैतदेखि २०५९ असोजसम्म राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य बनेका थिए । २०५६ सालमा गठन गरेको माओवादी समस्या समाधान समितिको सदस्यसचिवको जिम्मेवारीसमेत सम्हालेका महत २०५८ देखि २०५९ सम्म शेरबहादुर देउवाको सल्लाहकार भएका थिए ।

२०६१ सालमा उनी परराष्ट्र राज्यमन्त्री बनेका थिए । २०६६ देखि २०६७ सम्म १९ महिना ऊर्जा मन्त्री बने । २०७३ सालमा तत्कालीन माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड प्रधानमन्त्री हुँदा परराष्ट्र मन्त्रीको जिम्मेवारी पाए ।
२०७४ सालमा काठमाडौं–५ मा चुनावी प्रतिस्पर्धा गरेका महत एमाले नेता ईश्वर पोखरेलसँग पराजित भए । २०७९ सालमा उनी प्रत्यक्षतर्फ प्रतिस्पर्धा नगरी समानुपातिक उम्मेदवार बनेर संसद् पुगे ।  
अहिले नुवाकोट-१ बाट उम्मेदवार बनेका महतका प्रतिस्पर्धी नयाँ र पुराना अनुहार छन् । एमालेबाट बद्री मैनाली, नेकपाबाट हितबहादुर तामाङ, रास्वपाका विक्रम तिमिल्सिना लगायत उम्मेदवार छन् ।

यो क्षेत्रमा २०७९ को निर्वाचनमा गठबन्धनबाट माओवादीका उम्मेदवार तामाङ निर्वाचित हुँदा एमालेका बद्री मैनाली दोस्रो भएका थिए । समानुपातिक मतको आधारमा एमाले पहिलो दल बनेको थियो । २०७९ सालमा एमालेको पक्षमा १६ हजार २६७, कांग्रेसले १५ हजार ७५१, रास्वपाले १५ हजार १२७ मत ल्याएको थियो ।