पराजयको इतिहास उल्ट्याएर संसद् छिर्ने कसरत

लक्ष्मीप्रसाद पोखरेलका लागि यो निर्वाचन "न्याय र विरासत" को लडाइँ हो। उनी २०७९ को त्यो "झिनो हार" लाई यसपटक फराकिलो जितमा बदल्न दृढ देखिएका छन्।

000

२०३६ सालको एक दिन, दैलेखको विजया माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययन गर्ने लक्ष्मी पोखरेल खोज्दै प्रहरी गाउँ पुग्यो र पक्राउ गर्‍यो । त्यसबेला लक्ष्मी १७ वर्ष मात्र थिए । पक्राउ गर्नुको कारण थियो, उनी पञ्चायतको विरोध र बहुदलको पक्षमा खुलेर लागेका थिए ।

त्यसको एक वर्षअघि नै अर्थात् १६ वर्षकै उमेरमा लक्ष्मीले आफू पढ्ने विजया माध्यमिक विद्यालयमा नेपाल मजदुर किसान पार्टीको विद्यार्थी कमिटी गठन गरेका थिए । कमिटीका उनी संस्थापक अध्यक्ष थिए । पञ्चायतको विरोधमा हुने कार्यक्रममा सहभागी हुने मात्र होइन, सकेसम्म नेतृत्व नै गर्थे । पञ्चायतका शासकलाई त्यो मनपर्ने कुरा थिएन । त्यसैले १७ वर्षकै कलिलो उमेरमा उनी पक्राउ परेका थिए ।

विद्यालय शिक्षा सकेपछि उनले २०४१ देखि २०४३ सम्म नेपाल राष्ट्रिय निमावि रिजुमा शिक्षण कर्म गरे । दिनभर विद्यालयमा पढाउने, रातिराति राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय हुने लक्ष्मी पञ्चायती प्रशासनको आँखाबाट लामो समय छिप्न सकेनन् । २०४२ मा पुन: पक्राउ परे । यसपटक उनलाई दुई महिनासम्म कारागार राखियो ।

२०१९ साल असार १३ गते दैलेखमा जन्मिएका लक्ष्मीप्रसादलाई यी सबै घटनाले राजनीतिक गतिविधिमा लागिरहन झन्झन् साहस दियो । २०४३ मा शिक्षकको जागिर छाडेर उनी गाउँ पञ्चायतको प्रधानको निर्वाचनमा उम्मेदवार बने र जिते ।

त्यसयता नेमकिपाबाट सुरु भएको उनको राजनीति एमाले, माले र पुन: एमालेमा रहेर अघि बढिरहेको छ । यसबीच २१ फागुनमा हुने निर्वाचनमा उनी आठौंपटक उम्मेदवार बनेका छन् ।

उनको नेतृत्वमा २०४५ सालमा जिल्लामा मदिरा निषेध आन्दोलन भएको थियो । २०४६ सालको संयुक्त जनआन्दोलनमा दैलेख जिल्लाको संयोजक रहेर लक्ष्मीले आन्दोलनलाई नेतृत्व दिए । यसक्रममा उनी ३ फागुनमा पक्राउ परे । आन्दोलन उत्कर्षमा बढ्दै थियो । अन्तत: २६ चैत २०४६ मा बहुदलमाथिको प्रतिबन्ध हटेपछि मात्र उनी कारागारबाट रिहा भए ।

२०४२ देखि नेमकिपाका जिल्ला समिति सदस्य भएका उनी २०४८ मा बुटवलमा भएको प्रथम केन्द्रीय महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भएका थिए । २०४९ गाविस अध्यक्ष बनेका उनी २०५४ मा वडा सदस्य लडे । नेमकिपाको प्रभाव न्युन हुँदै गएको थियो । २०५४ मै उनले समेत नेमकिपा छाडेर नेकपा एमाले रोजे ।

पछि एमाले विभाजन हुँदा वामदेव गौतम नेतृत्वको मालेमा लागे । २०५५ मा मालेबाट जिल्ला विकास समितिको चुनावमा सदस्य लडेका उनी एमालेकै भद्र भण्डारीसँग पराजित भए ।

६३ वर्षको उमेरमा विभिन्न चुनावमा आठौँ पटक उम्मेदवार बनेका उनलाई मतदाताले 'अनुभवी अभिभावक' का रूपमा रोज्छन् वा अन्यलाई ? नतिजा नै कुर्नुपर्छ ।

एमाले विभाजनपछि २०५६ मा भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा लक्ष्मी मालेबाट उम्मेदवार बनेका थिए । तर, जमानत जोगाउनसमेत सकेनन् । त्यसोत: त्यतिबेला देशैभरबाट मालेका उम्मेदवार पराजित भएका थिए ।

मालेमै रहेर राजनीति गर्दा खासै अघि बढ्न नसक्ने देखेपछि २०५८ मा वामदेव गौतमसँगै उनी एमालेमा फर्किए । यसक्रममा उनी एमाले दैलेखको जिल्ला सदस्य भए । २०६३ देखि २०६६ सम्म एमालेको जिल्ला कमिटी उपसचिव बने । 

भेरी अञ्चल समन्वय कमिटीका संगठन विभाग प्रमुख तथा नेकपा एमालेका राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद् सदस्यको जिम्मेवारी समेत निभाए । पार्टी राजनीतिमा उनी उक्लिँदै गए । नेकपा एमालेको पोलिटब्युरो सदस्य समेत भए ।

यसबीच २०७० को दोस्रो संविधानसभा चुनावमा एमालेबाट उम्मेदवार बनेर उनले संसदीय यात्रा सुरु गरे । त्यसबेला उनले १५ हजार ६१९ मत पाएका थिए भने निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कांग्रेसका हिमबहादुर शाहीले १३ हजार ९६ मत ल्याएका थिए । 

२०७९ मा उनी दैलेख २ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा उम्मेदवार बनेका थिए । तर, नेपाली काँग्रेसका दिक्पाल शाहीसँग १५३ मले मात्र पराजित हुन पुगे । दिक्पालले २० हजार १५८ मत ल्याउँदा लक्ष्मीले २० हजार ५ मत पाएका थिए ।

पार्टी राजनीतिमा पनि पछिल्ला वर्ष उनका लागि उपलब्धिमूलक बन्न सकेन । हालै भएको एमालेको ११औं महाधिवेशनमा केपी ओली प्यानलबाटै केन्द्रीय सदस्य उम्मेदवार बने पनि उनी पराजित हुन पुगे ।

स्नातकसम्मको अध्ययन पूरा गरेका ६३ वर्षीय लक्ष्मीलाई पार्टीले पुन: यही क्षेत्रबाट उम्मेदवार बनाएको छ । यसक्रममा उनी २०७९ मा थोरै मतले व्यहोरेको पराजयलाई यसपटक उल्टाएर जित हासिल गर्न प्रयासरत छन् ।