किर्तिमानी पर्वतारोहीको राजनीतिमा पाइला

संखुवासभाको मकालु गाउँपालिका–१, वालुङमा जन्मिएका मिङ्मा शेर्पाको ख्याती विश्वव्यापी छ । पर्वतारोहण र ट्रेकिङको क्षेत्रमा विश्व रेकर्ड कायम गरेका शेर्पा यतिबेर आफ्नो यात्रामा अर्को एक पहिचान थप्न खोजिरहेका छन् । त्यसैले उनी यसपटक संखुवा सभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट प्रतिनिधिसभा चुनावको उम्मेदवार बनेका छन् ।

१९९० को दशकमा आरोहण करियर सुरुगरेका उनले सगरमाथालगायत थुप्रै हिमालहरूलाई आफ्नो कर्मक्षेत्र बनाएका छन् ।

विश्वका १४ वटा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली बनेर उनले अन्तर्राष्ट्रिय कीर्तिमान राखे र त्यसैसँगै सेभेन समिट ट्रेक स्थापना गरे ।

२०१० को दशकमा पर्यटन व्यवसाय विस्तार गर्दै हेलिकप्टर सेवामार्फत आपतकालीन उद्धार र जनसेवामा सक्रिय रहेका छन् ।

करिब पचास वर्षको उमेर आसपास मिङ्मासँग औपचारिक शैक्षिक प्रमाणपत्रभन्दा पनि आरोहण प्रशिक्षण, अनुभव र पर्यटन व्यवस्थापनको अनुभव छ ।

संसदीय वा राजकीय जिम्मेवारी सम्हालेको इतिहास नभए पनि उनी नेपाली पर्वतारोहण र पर्यटन क्षेत्रमा स्थापित नाम हुन्। सेभेन समिट ट्रेकका सञ्चालकका रूपमा र आपतकालीन उद्धारमा हेलिकप्टर सेवा उपलब्ध गराउने जनसेवक पाइलटको पहिचानले उनलाई व्यवसायीभन्दा फरक, समाजसँग जोडिएको व्यक्तित्वका रूपमा चिनाएको छ ।

विश्वका १४ वटा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल आरोहण गर्ने पहिलो नेपाली बनेर उनले अन्तर्राष्ट्रिय कीर्तिमान राख्ने मिङ्मा शेर्पासँग पर्यटन र आरोहणको अनुभव छ ।

हिमाली यात्रा, उद्धार कार्य र सामाजिक गतिविधिहरूमा उनी सक्रिय छन् ।

आरोही जीवनबाट आएको साहस, आत्मनिर्भरता र जोखिम व्यवस्थापन गर्ने क्षमताले नै उनलाई राजनीतिक बाटोतर्फ मोडेको हो । उनी परम्परागत राजनीतिक संरचनाबाट स्वतन्त्र रहने र स्थानीय विकासलाई पर्यटनसँग जोडेर हेर्ने व्यक्ति हुन्।

विश्व कीर्तिमान कायम गरेका आरोहीको छवि, दुर्गम क्षेत्रमा उद्धारमार्फत प्रत्यक्ष जनसेवा र युवालाई आकर्षित गर्ने क्षमता उनका मुख्य सबल पक्ष मानिन्छन् ।

तर, राजनीतिक अनुभवको पूर्ण अभाव, व्यवसाय र आरोहण पृष्ठभूमिबाट स्थानीय पूर्वाधार, शिक्षा र नीतिगत विषयमा गहिरो राजनीतिक अभ्यास नहुन सक्ने चिन्ता पनि उठ्ने गरेको छ। नयाँ पार्टीको तर्फबाट मैदानमा उत्रिएकाले संगठनात्मक कमजोरी र कतिपयको नजरमा ‘सेलिब्रेटी उम्मेदवार’को स्वरुप पनि उनलाई चुनौती हुनसक्छ ।

प्रत्यक्ष निर्वाचनको हिसाबले यो उनको पहिलो प्रयास हो। २०८२ फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट संखुवासभा–१ का उम्मेदवार बनेका छन्। यस क्षेत्रमा विगतमा प्रायः एमाले वा कांग्रेसका उम्मेदवार विजयी हुँदै आएका छन्, तर यसपटक उनको हिमाली पहिचान र पर्यटनसँग जोडिएको छविले नयाँ मतदाता तान्न सक्ने आधार बन्न सक्छ ।

प्रमुख प्रतिद्वन्द्वी नेकपा एमालेका डा. अर्जुन कार्की मानिन्छन्, जहाँ एकातिर शेर्पाको स्थानीय शेर्प समुदाय र पर्यटनसँग जोडिएको मतआधार बलियो देखिन्छ भने अर्कोतिर कार्कीको राजनीतिक र कूटनीतिक अनुभवले बाह्य समर्थन जुटाउने क्षमता छ। कांग्रेसका अर्का उम्मेदवार दिपनकुमार श्रेष्ठ स्थानीयबासी र त्यही निरन्तर बसिराख्ने नेता हुन् ।

अनुकूलता
• विश्वव्यापी पहिचान र कीर्तिमानी छवि
• हेलिकप्टरबाट उद्दार लगायतका सेवामुलक काम
• युवा र नयाँ मतदाता आकर्षित गर्ने क्षमता

प्रतिकूलता
• राजनीतिक अनुभवको अभाव
• नयाँ पार्टीको संगठनात्मक कमजोरी
• गम्भीर राजनीतिक भन्दा पनि सेलिब्रेटी उम्मेदवारको छवि